Nguy hiểm đến tính mạng vì thực phẩm tưởng chừng vô hại
Người mắc bệnh sán lá gan thường có triệu chứng đau âm ỉ, không đặc hiệu ở hạ sườn phải. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, chướng bụng, khó tiêu.
Bệnh nhân NTD, nam 39 tuổi ở Phú Yên đến tái khám tại Viện Huyết học Truyền máu Trung ương để điều trị hóa chất.
Tuy nhiên, bệnh nhân bị ho và sốt. Siêu âm bụng tình cờ phát hiện khối u ở gan. Ông được chẩn đoán bị áp xe gan và được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để khám và điều trị. .
![]() |
Hình minh họa. |
Bệnh nhân có tiền sử bệnh bạch cầu cấp tính và đã được hóa trị 5 đợt tại Viện Huyết học Truyền máu Trung ương. Trước khi rời Hà Nội, bệnh nhân ho có đờm đục, ho đau tức ngực 2 bên, sốt trong ngày và phải nhập viện 1 tuần.
Trao đổi với bác sĩ, bệnh nhân cho biết, anh D. có sở thích (nghiện) ăn rau sống, đặc biệt là rau muống trồng trong ao hồ và rau mùi sống. Anh rất nghiện món cá nướng cuốn rau muống và thịt vịt quay hoặc hấp ăn kèm rau mùi sống.
Ngay cả khi đang điều trị tại bệnh viện ở Phú Yên, anh vẫn thường xuyên ăn món này. Bác sĩ Vũ Minh Điền, Phó trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, cho biết qua khám lâm sàng và khai thác bệnh sử của bệnh nhân, chúng tôi nghĩ tới bệnh sán lá gan lớn khi xét nghiệm ban đầu cho thấy tăng bạch cầu ái toan và cộng hưởng từ gan. hình ảnh gợi ý rõ ràng về bệnh sán lá gan lớn.
Bác sĩ Điền nhấn mạnh, người mắc bệnh sán lá gan thường có triệu chứng đau âm ỉ, không đặc hiệu ở hạ sườn phải. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, chướng bụng, khó tiêu.
Nhiều trường hợp không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng. Nhiễm sán lá gan cấp tính có thể gây đau bụng, gan to, buồn nôn, sốt, nổi mề đay, sụt cân…
Nếu người bệnh mắc bệnh sán lá gan mãn tính và không được điều trị trong thời gian dài có thể dẫn đến các biến chứng: viêm đường mật; sỏi mật; viêm túi mật; viêm tụy; xơ cứng đường mật và xơ gan.
Để xác định một người có mắc bệnh sán lá gan hay không cần dựa vào kỹ thuật xét nghiệm tìm trứng sán lá trong phân hoặc xét nghiệm máu tìm kháng thể trong huyết thanh người bệnh.
Để giúp người dân hiểu rõ hơn về bệnh sán lá gan, bác sĩ Vũ Minh Điền giải thích: Ở người, sán lá ký sinh ở gan và mật. Trường hợp hiếm gặp, sán có thể ký sinh ở cơ, dưới da… (Ký sinh mất).
Sán trưởng thành đẻ trứng qua mật vào ruột và ra ngoài theo phân. Trứng xuống nước nở thành ấu trùng có lông và ký sinh vào ốc sên, phát triển thành ấu trùng đuôi. Ấu trùng đuôi rời khỏi ốc sên và bám vào các loại rau mọc dưới nước để tạo thành nang hoặc bơi lội tự do trong nước.
Người, gia súc ăn thực vật thủy sinh hoặc uống nước có chứa ấu trùng sẽ bị nhiễm sán lá gan. Khi người ta ăn rau sống mọc dưới nước hoặc uống nước bị nhiễm ấu trùng sán dây, ấu trùng sán dây xâm nhập vào dạ dày, xuống tá tràng, tự lột vỏ và xâm nhập vào thành tá tràng vào khoang phúc mạc đến gan, làm thủng bao gan và xâm lấn vào thành tá tràng. gan. Đi vào nhu mô gan gây tổn thương gan. Đây cũng là giai đoạn kích thích phản ứng miễn dịch mạnh nhất của cơ thể.
Sán lá gan ký sinh chủ yếu ở mô gan nhưng trong giai đoạn xâm lấn, sán có thể di chuyển ra khỏi vị trí và gây tổn thương các cơ quan khác như thành ruột, thành dạ dày.
Sau khi xâm nhập nhu mô gan khoảng 2-3 tháng, sán xâm nhập vào ống mật đến trưởng thành và đẻ trứng. Tại đây, sán dây trưởng thành có thể ký sinh và gây bệnh trong nhiều năm (tới 10 năm) nếu không được phát hiện và điều trị. Ở đường mật: sán gây tổn thương biểu mô đường mật, gây tắc mật, viêm và xơ hóa đường mật thứ phát; viêm tụy cấp…
Để phòng ngừa bệnh sán lá gan lớn, bác sĩ Vũ Minh Điền cho biết, đây là căn bệnh liên quan đến thói quen, tập quán ăn uống của người dân nên việc phòng bệnh là vấn đề rất quan trọng và cần thiết. Người dân không nên ăn các loại rau thủy sinh sống như rau muống, rau mùi, cần tây, cải xoong, rau muống…
Đừng uống nước lọc. Khi nghi ngờ nhiễm sán lá gan lớn, bạn phải đến cơ sở khám chữa bệnh (chuyên khoa) để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Những người có thói quen ăn rau mọc dưới nước (đầm, ao, hồ…), sống hoặc chưa chế biến kỹ cũng nên đi khám và sàng lọc bệnh.